MİMARLIK FAKÜLTESİ
ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA
Dersin Adı   İmar ve Çevre Hukuku
Dönemi Dersin Kodu Teorik Saat / Uygulama Saati AKTS
7 3503752 3 / - 3
Dersin Düzeyi Lisans
Dersin Dili Türkçe
Dersin Veriliş Biçimi Yüz Yüze
Dersin Koordinatörü Doç.Dr.Mehmet Çağlar MEŞHUR
Koordinator E-mail mcmeshur yahoo.com
Öğretim Elemanı
Doç.Dr.Mehmet Çağlar MEŞHUR
Yardımcı Öğretim Elemanları
Dersin Amacı Türkiyede, kentlerin üretilmesine ve planlanmasına yön veren yasal-yönetsel yapının genel çizgileri ile tartışılmasıdır.
Temel Bilimler Mühendislik Bilimleri Sosyal Bilimler Eğitim Bilimleri Sanat Bilimleri Sağlık Bilimleri Tarım Bilimleri
0 30 70 0 0 0 0
DERS YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
Sözlü anlatım
HAFTA DERS İÇERİĞİ KAYNAK
1 Toplumsal düzen arayışı olarak hukuk kavramı ve tarihsel gelişimi. Ders Notları.
2 Hukuk kurallarının kaynağı (yazılı hukuk, içtihat hukuku), hukukun temel prensipleri (genellik, süreklilik, yaptırım). Safa ERKÜN (1999) "Türk İmar Hukukunun Ana Çizgileri", Yapı-Endüstri Merkezi, İstanbul.
3 Hukukun ve planlamanın varlık gerekçesi: Kamu yararı ve toplum yararı kavramları. Safa ERKÜN (1999) "Türk İmar Hukukunun Ana Çizgileri", Yapı-Endüstri Merkezi, İstanbul.
4 Planlama ve şehircilik adına ortaya çıkmış kurallar bütünü olarak imar hukuku. Ders Notları.
5 Planlama sürecini doğrudan etkileyen bir olgu: Mülkiyet ilişkileri, farklı mülkiyet sistemlerinin planlama sürecine etkileri, mülkiyeti hazineye/kamuya ait arazilerin planlama açısından önemi. Ders Notları.
6 Türkiyede imar hukukunun tarihsel gelişimi ve yasal düzenlemelerin genel içeriği, merkezilik-yerellik tartışmaları (Ebniye Kanunu-1882, Belediye Yapı ve Yollar Kanunu-1933, 6785 sayılı İmar Kanunu-1956, 3194 sayılı İmar Kanunu-1985. Feridun DUYGULUER (1989) İmar ve Şehir Planlama Mevzuatının Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığına ve Şehir Planlamasına Etkileri, TBMM Kültür, Sanat ve Yayın Kurulu Yayınları, No:38, Ankara.
7 Türkiyede planlamanın mevcut örgütlenmesi. Planlama hiyerarşisi. Soyut ve genel içerikli planlar/Somut ve özel içerikli planlar. Ders Notları.
8 Planlama hiyerarşisi: Kalkınma Planları-Bölge Planları-Çevre Düzeni Planları- Nazım/uygulama İmar Planları.Planlama sürecinde yetkili merkezi ve yerel örgütler/kurumlar: Kalkınma Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kalkınma Ajansları, Koruma Kurulları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), belediyeler, büyükşehir belediyeleri. Ders Notları ve İlgili Kanun-Yönetmelikler.
9 Planlamaya doğrudan yön veren yasal düzenlemeler: İmar Yasası ve yönetmelikleri, Kıyı Kanunu, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Çevre Kanunu, Milli Parklar Kanunu, vb. Ders Notları ve İlgili Kanun-Yönetmelikler.
10 Özel amaçlı planlama süreçleri: Turizm gelişme planı, koruma amaçlı imar planı, toplu konut alanı planı, organize sanayi bölgesi planı. Melih ERSOY, Çağatay KESKİNOK (2000) "Mekan Planlama ve Yargı Denetimi", Yargı Yayınevi, Ankara.
11 Arasınav değerlendirmesi.
12 Uygulama imar planlarında yapılaşmayı denetlemeye yönelik araçlar: taban alanı katsayısı (TAKS), kat alanı katsayısı (KAKS)/Emsal (E), yapı yaklaşma mesafeleri, kat sayısı ve yüksekliği, yapılaşma biçimleri (ayrık, bitişik, blok) Ders yürütücüsü kişisel arşivi.
13 Mekânın üretilmesinde imar planını merkeze koyan anlayışa yönelik eleştiriler. Şehircilik kavramı, kenti şekillendiren soyut değerler (insan ölçeği, mekânsal süreklilik, doku, mahremiyet, vb) ile mevzuat hükümleri arasındaki çelişkiler TMMOB Şehir Plancıları Odası (2005), Planlama Dergisi, "Kenti Tasarlamak", 2005/3, Ankara.
14 Planların uygulanması: mülkiyetin dönüşümü, kadastro parseli, imar parseli, arazi ve arsa düzenlemesi, kamulaştırma, imar çapı, mimari proje, yapı ruhsatı, iskân ruhsatı tanımları. Halil KALABALIK (2003) İmar Hukuku Dersleri (Planlama, Yapı, Arsa, Koruma), Seçkin Yayınları, Ankara.
15 İmar planları ile ortaya çıkan değerin paylaşımına ilişkin sorunlar. Planlar açısından ortaya çıkan meşruiyet sorunları. Ders yürütücüsü kişisel arşivi.
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ   Ara Sınav Final
  Sayı Katkı Payı Sayı Katkı Payı  
Yarıyıl İçi Çalışmaları : - - - -
Devam/Katılım : - - 1 10
Uygulamalı Sınav : - - - -
Derse Özgü Staj : - - - -
Küçük Sınav : - - - -
Ödev : - - - -
Sunum ve Seminer : - - - -
Projeler : - - - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - - - -
Vaka Çalışmaları : - - - -
Arazi Çalışmaları : - - - -
Klinik Çalışmaları : - - - -
Diğer Çalışmaları : - - - -
Ara Sınav   1 40 - -
Final   - - 1 50
AKTS İŞ YÜKÜ TABLOSU   Sayı Süre
Ders Süresi : 14 2
Sınav Dışı Ders Çalışma Süresi : 12 2
Sunum ve Seminer Hazırlama : - -
Derse Özgü Staj : - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - -
Arazi Çalışmaları : 2 10
Vaka Çalışmaları : - -
Projeler : - -
Ödev : - -
Küçük Sınavlar : - -
Ara Sınav : 1 6
Final : 1 12
DERSİN AKTS KREDİSİ 3
No DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI KATKISI (*)
D.Ö.Ç. 1 Hukukun, yazılı kurallar üzerine değil, ahlaki/etik değerler üzerine kurgulanması gerektiğini bilir. 3
D.Ö.Ç. 2 Yazılı kuralları, tarihsel süreç içerisinde, toplumsal dinamiklerle birlikte değişebilir metinler olarak değerlendirir. 3
D.Ö.Ç. 3 Hukukun varlık gerekçesini, kamu yararı ve toplum yararı kavramları ile açıklar. 4
D.Ö.Ç. 4 Kentlerin üretilmesine yön veren yazılı kuralları, şehirciliğin özünü oluşturan kavramlar çerçevesinde eleştirir. 4
D.Ö.Ç. 5 Temel kavram ve tanımları, planlama sürecinde kullanır. 4
* 1: Zayıf - 2: Orta - 3: İyi - 4: Çok İyi
PROGRAM ÇIKTISI VE DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI İLİŞKİ MATRİSİ

DÖÇ1DÖÇ2DÖÇ3DÖÇ4DÖÇ5DÖÇ6DÖÇ7DÖÇ8DÖÇ9DÖÇ10DÖÇ11DÖÇ12DÖÇ13DÖÇ14DÖÇ15DÖÇ16DÖÇ17DÖÇ18DÖÇ19DÖÇ20
PÇ1
PÇ2
PÇ3
PÇ4
PÇ5
PÇ6
PÇ7
PÇ8
PÇ9
PÇ10
PÇ11
PÇ12
PÇ13
PÇ14
PÇ15
PÇ16
PÇ17
PÇ18
PÇ19
PÇ20