MİMARLIK FAKÜLTESİ
ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA
Dersin Adı   KENT SOSYOLOJİSİ
Dönemi Dersin Kodu Teorik Saat / Uygulama Saati AKTS
4 3503452 2 / 0 3
Dersin Düzeyi Lisans
Dersin Dili Türkçe
Dersin Veriliş Biçimi Yüz Yüze
Dersin Koordinatörü Yrd. Doç.Dr. Kadriye TOPÇU
Koordinator E-mail denizk selcuk.edu.tr
Öğretim Elemanı
Yrd. Doç. Dr. Kadriye TOPÇU
Yardımcı Öğretim Elemanları
Dersin Amacı Toplumbilimsel analiz yöntem ve teknikleri hakkında bilgi ve kavrayışın geliştirilmesi ve `yaşanılabilir kentsel mekân üretmede insan işlevleri ile mekânı oluşturan yapılı çevrenin ilişkisi hakkında bilgi ve kavrayışın geliştirilmesi
Temel Bilimler Mühendislik Bilimleri Sosyal Bilimler Eğitim Bilimleri Sanat Bilimleri Sağlık Bilimleri Tarım Bilimleri
10 0 90 0 0 0 0
DERS YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
Sözlü anlatım, tartışma, ödev sunumu
HAFTA DERS İÇERİĞİ KAYNAK
1 Kent Sosyolojisine Giriş ve Genel Bakış: Kent Kavramı, Kent Sosyolojisi ve Kuramsal Yaklaşımlar Bal, H. (1999) ?Kent Sosyolojisi?, Turhan Kitabevi, Ankara. (1. Bölüm) Kent Sosyolojisi, Türkiye Bilim Sitesi, http://www.genbilim.com Osmay, S. (2000) ?Kent sosyolojisinde yeni yaklaşımlar ve kent araştırmaları? paper presented in Dünya Şehircilik Günü 24. Kolokyumu (6-8 November 2000)
2 Kentlerin Ortaya Çıkışı: İlk kent ve Antik Yunan, Roma ve Orta Çağda Kentsel Yaşam Biçimi Sjoberg, Gideon: ?Sanayi Öncesi Kenti?, s.37-54. (Bülent Duru, Ayten Aklan derl. (2002). 20.Yüzyıl Kenti, Ankara: İmge) Hatt, Paul K. Reis, Jr. Albert J.: ?Kentsel Yerleşimlerin Tarihi? , s. 27-35. (Bülent Duru, Ayten Aklan derl. (2002). 20.Yüzyıl Kenti, Ankara: İmge) Pustu, Y. (2006) Küreselleşme Sürecinde Kent ?Antik Siteden Dünya Kentine?, Sayıştay Dergisi, Sayı:60, ss: 129-151.
3 Kentleşmenin Tarihi: Yeni Çağda Merkantilist Kent ve Sanayi Öncesi Kentte Yaşam Biçimi Sjoberg, Gideon: ?Sanayi Öncesi Kenti?, s.37-54. (Bülent Duru, Ayten Aklan derl. (2002). 20.Yüzyıl Kenti, Ankara: İmge) Hatt, Paul K. Reis, Jr. Albert J.: ?Kentsel Yerleşimlerin Tarihi? , s. 27-35. (Bülent Duru, Ayten Aklan derl. (2002). 20.Yüzyıl Kenti, Ankara: İmge) Pustu, Y. (2006) Küreselleşme Sürecinde Kent ?Antik Siteden Dünya Kentine?, Sayıştay Dergisi, Sayı:60, ss: 129-151.
4 Modern Kent (Sanayi Kenti): Batı Kenti, Sanayileşme ve Modernleşme Osmanlı Kenti ve Modernleşme Kemp, Tom (1976) ?Agrarian Revolution and Industrialization?, in Tom Kemp Industrialization in the 19th Century Europe, Longman, London, pp: 34-51 (Osmay, S.:pp: 95-112) Sjoberg, G., "Cities in Developing and Industrial Societies" Hauser, D., Schnore, L., The Study of Urbanisation, John, Wileyard Sons, New York, 1967 içinde.Dumont, P. ve Georgeon, F. (1996) Modernleşme Sürecinde Osmanlı Kentleri. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. Çeviren Ali Berktay
5 Makro Kuramlar- Modern Kentte Sorunlar ve Çözümler: Marx, Weber, Tönnies ve Durkheim AYDOĞAN, A. derl. (2000) Şehir ve Cemiyet. Max Weber, Georg Simmel, Ferdinand Tönnies, Don Martindale. İstanbul: İz Yayıncılık. Pp: 35-100. Engels, F. (1892) ?The Great Towns?. Pp. 23 ? 74 in The Condition of the Working-Class in England in 1844. London: Swan Sonnenschein. http://www.kurtuluscephesi.org/orjinal/ingiliz.pdf (türkçe). Şengül, H.T. (2001) Sınıf Mücadelesi ve Kent Mekanı, Praksis (2), 9-14. Weber, Max, ?Batı Şehri?, Şehir ve Cemiyet, Haz. Ahmet Aydoğan, İz yay., İstanbul, 2000.
6 Mikro Kuramlar- Modern Kentte Yaşam Biçimi ve Ütopyacılar: Simmel, J.Adams, Howard, LeCorbusier ve Wright Fishman, Robert: ?20. Yüzyılda Kent Ütopyaları: Ebenezer Howard, Frank Lloyd Wright, LeCorbusier?, s.107-126. (Bülent Duru, Ayten Aklan derl. (2002). 20.Yüzyıl Kenti, Ankara: İmge) Simmel, G. (1996) Metropol ve Zihinsel Yaşam, Cogito: Kent ve Kültürü, YPK Yayınları, Sayı:8.
7 Çağcıl Kuramlar- Kentin Büyümesi ve Yaşam Biçimi: Kent Ekolojisi ve Chicago Okulu, İşlevsel Yapısalcı Kuram, Davranışçı Kuramlar ve Yaşam Biçimi (Wirth) Burgess, Ernest. 1925. ?The Growth of the City: An Introduction to a Research Project?. Pp 47 ? 62 in Robert Park et al. The City. Chicago: University of Chicago Press. Park, R.E., Burgess, E.W., Mckenzıe, R.D., (1925/1970). ?The City?, The University of Chicago Press. Wirth, Louis (2002), ?Bir yaşam biçimi olarak kentlileşme?, Bülent Duru ve Ayten Alkan (der.), 20.Yüzyıl Kenti, Ankara, İmge, s. 77- 106.
8 1960-70lerde Çağcıl Kuramlar: Politik Ekonomik Kuramlar (Lefebvre, Harvey, Castells) ve Eleştirel Yaklaşım (A. Scott, M. Storper) Castells, Manuel. 2002. ?Urban Sociology in the Twenty-first Century?. Pp. 390 ? 406 in Ida Susser (ed.). 2000. The Castells Reader on Cities and Social Theory. Oxford: Blackwell. Harvey, David. 1985. ?The Urban Process Under Capitalism: A Framework for Analysis?. Pp 1-31 in The Urbanization of Capital: Studies in the History and Theory of Capitalist Urbanization. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.
9 Günümüz Kentleri ve Yaşam Biçimi: Kentler, Uydu Kentler ve Metropolitan Alanlar Eşitsiz Kapitalist Büyüme Post-Modern Kentleşme ve Post-Metropolis Dünya Sistemi ve Kentler Gottdiener, M. (1994) ?The metropolitan period in the United States: 1920 to 1960? in M. Gottdiener, The New Urban Sociology, Austin, University of Texas Press, pp: 57-73. Kıray, M. (1992) ?Metropoliten Kent Olgusu?, Toplum Bilim Yazıları, G.Ü. Yayınları, No:7 Ankara, pp:353-365 (Osmay: pp: 259-272).
10 Gelişmekte Olan Ülkelerde Kentleşme ve Yaşam Biçimi: 3. Dünya Ülkelerinde Kentleşme ve Türkiye Örneği Fiziksel ve Mekansal Değişim: Konut ve Gecekondu Yerleşimleri Üretimin örgütlenmesi Drakakis, D. (1987/1990) ?Urban Growth in the Third World?, in D. Drakakis The Third World City, Routledge, New York. Flanagan, William. 1995. ?Patterns and Consequences of Urbanization in the Third World?, pp. 133-176 in Urban Sociology: Images and Structure. Kıray, M. (1992) ?Modern Şehirlerin Gelişmesi ve Türkiyeye Has Bazı Eğilimler?, Toplum Bilim Yazıları, G.Ü. Yayınları, No:7 Ankara, pp:265-273
11 ARA SINAV
12 Günümüz Kentlerinde Toplumsal Örgütlenme ve Yaşam Biçimi: Toplumsal Örgütlenme ve Gündelik Yaşam Sosyal Sınıflar ve Mekansal Ayrışma Toplumsal Kutuplaşma ve Eşitsizlik Gottdiener, M. (1994) ?People, lifestyles and the metropolis? in M. Gottdiener, The New Urban Sociology, Austin, University of Texas Press, pp:147-174. Gugler, Josef. ?Social Organization in the City?, pp. 155-176 in Alan Gilbert and Josef Gugler (eds.) Cities, Poverty, and Development: Urbanization the Third World. Harvey, David (2002), ?Sınıfsal Yapı ve Mekansal Farklılaşma Kuramı?, (Duru, a.g.e.), s. 147-172.
13 Çağcıl Kuramlar: Günümüz Kentlerine Yaklaşımlar: Çokkültürlülük, etkileşim ve arayüz Flanigan, W. 1993. ?Contemporary Theories of Urbanism and Community?, pp. 13-44, in Contemporary Urban Sociology. Knox, P. (2000) Neighbourhood, community and the social construction of place?, Ch. 9 in Urban Social Geography, pp:249-259.
14 Çağcıl Kuramlar: Günümüz Kentlerine Yaklaşımlar: Kentte suç ve suçluluk Korumalı konut siteleri Yaşam kalitesi Mumford, L."The Flanigan, W. 1993. ?Contemporary Theories of Urbanism and Community?, pp. 13-44, in Contemporary Urban Sociology. Knox, P. (2000) Neighbourhood, community and the social construction of place?, Ch. 9 in Urban Social Geography, pp:249-259.culture of cities," pp. 21?29 in Kasinitz, Metropolis. Helle, H.J. (1996) Kentlileşmiş İnsan, Cogito: Kent ve Kültürü, YPK Yayınları, Sayı 8
15 Çağcıl Kuramlar: Kentsel dönüşüm, canlandırma, soylulaştırma ve sosyolojik anlamları Mumford, L."The culture of cities," pp. 21?29 in Kasinitz, Metropolis. Helle, H.J. (1996) Kentlileşmiş İnsan, Cogito: Kent ve Kültürü, YPK Yayınları, Sayı 8
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ   Ara Sınav Final
  Sayı Katkı Payı Sayı Katkı Payı  
Yarıyıl İçi Çalışmaları : - - - -
Devam/Katılım : - - - -
Uygulamalı Sınav : - - - -
Derse Özgü Staj : - - - -
Küçük Sınav : - - - -
Ödev : - - - -
Sunum ve Seminer : - - 1 20
Projeler : - - - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - - - -
Vaka Çalışmaları : - - - -
Arazi Çalışmaları : - - - -
Klinik Çalışmaları : - - - -
Diğer Çalışmaları : - - - -
Ara Sınav   1 40 - -
Final   - - 1 40
AKTS İŞ YÜKÜ TABLOSU   Sayı Süre
Ders Süresi : 14 2
Sınav Dışı Ders Çalışma Süresi : 13 1
Sunum ve Seminer Hazırlama : 1 1
Derse Özgü Staj : - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - -
Arazi Çalışmaları : - -
Vaka Çalışmaları : - -
Projeler : - -
Ödev : - -
Küçük Sınavlar : - -
Ara Sınav : 1 9
Final : 1 9
DERSİN AKTS KREDİSİ 2
No DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI KATKISI (*)
D.Ö.Ç. 1 Kentin toplumsal yaşamın süregeldiği mekânlar dizisi olarak kavrar ve zaman-mekân kavramını toplumsal bir olgu olarak ele alma becerisine sahip olur. 4
D.Ö.Ç. 2 Mekânsal biçimlenmede toplumsal süreçleri, kent kuramlarını ve kentleşmeyi tarihsel perspektif içinde kavrama bilgi ve becerisine sahip olur. 4
D.Ö.Ç. 3 Toplumbilimsel düşünce, toplumsal mekânsallığın kültürel anlamı ve kültürel sosyolojisini biçimlendiren kuramsal yaklaşımlar hakkında bilgi sahibi olur. 4
D.Ö.Ç. 4 Kentlerin insan tarafından biçimlendirilmesine karşın, giderek kentlerin de insanı biçimlendirmesi ilişkisinden yola çıkılarak, içinde yaşanılan mekânın fiziksel anlamda oluşum, değişim ve gelişiminin önemli belirleyicilerinden biri olan toplumsal nedenlerin açıklanması, anlaşılıp değerlendirilmesi hakkında kavrayış ve yetkinlik kazanır. 4
D.Ö.Ç. 5 Toplumbilimsel analiz yöntem ve tekniklerini kavrama ve kullanma yetkinliği kazanır. 4
D.Ö.Ç. 6 Ülkesel kalkınma, bölgesel ve kentsel gelişmede temel gereksinmelerden yola çıkarak, `Sosyal Planlamanın önemi hakkında bilgi ve kavrayışa sahip olur. 4
D.Ö.Ç. 7 Yaşanılabilir kentsel mekân üretmede insan işlevleri ile mekânı oluşturan yapılı çevrenin uyumluluğu ile bu konuda sürdürülen güncel araştırmalar ışığında eleştirel yaklaşma bilgi ve yetkinliğine sahip olur. 4
D.Ö.Ç. 8 Gelişmiş ve gelişmekte olan kentlerdeki kentleşme eğilimleri, özellikle küreselleşmenin kentler üzerine etkisi hakkında bilgi sahibi olur. 4
D.Ö.Ç. 9 Kentin sınıflı toplum yapısı, dışlanma, ayrışma, çelişki ve karşıtlıklar, yer seçimi tercihleri ve yarışabilirlik gibi güncel tartışma konuları hakkında bilgi ve kavrayış sahibi olur. 4
D.Ö.Ç. 10 Türkiye özelinde Ankara ve İstanbuldaki kentsel değişim ve komşuluk birimlerindeki toplumsal örgütlenme konuları hakkında bilgi sahibi olur. 4
* 1: Zayıf - 2: Orta - 3: İyi - 4: Çok İyi
PROGRAM ÇIKTISI VE DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI İLİŞKİ MATRİSİ

DÖÇ1DÖÇ2DÖÇ3DÖÇ4DÖÇ5DÖÇ6DÖÇ7DÖÇ8DÖÇ9DÖÇ10DÖÇ11DÖÇ12DÖÇ13DÖÇ14DÖÇ15DÖÇ16DÖÇ17DÖÇ18DÖÇ19DÖÇ20
PÇ1
PÇ2
PÇ3
PÇ4
PÇ5
PÇ6
PÇ7
PÇ8
PÇ9
PÇ10
PÇ11
PÇ12
PÇ13
PÇ14
PÇ15
PÇ16
PÇ17
PÇ18
PÇ19
PÇ20