MİMARLIK FAKÜLTESİ
MİMARLIK
Dersin Adı   GÜNEŞ KONTROLÜ TEKNİKLERİ
Dönemi Dersin Kodu Teorik Saat / Uygulama Saati AKTS
5 3501558 2 / 0 3
Dersin Düzeyi Lisans
Dersin Dili Türkçe
Dersin Veriliş Biçimi Yüz Yüze
Dersin Koordinatörü Yrd. Doç. Dr. Nazım KOÇU
Koordinator E-mail nkocu selcuk.edu.tr
Öğretim Elemanı
Yrd. Doç. Dr. Nazım KOÇU
Yardımcı Öğretim Elemanları
Dersin Amacı Öğrencilerin tasarım ve uygulama projelerinde faydalı olabilecek güneş enerjisinden yararlanma veya güneş kontrollü, enerji verimli yapıların geliştirilmesine yönelik gerekli olacak bilgi ve beceri altyapısını edinmelerini sağlamaktır. Artan enerji maliyetleri, sürdürülebilir enerji kaynakları arayışları mimarları daha az enerji tüketen, konforlu yapılar yapmaya zorlamaktadır. Bu kapsamda yapıların güneşe göre konumu, istenildiğinde güneşin bina içerisine alınması, istenildiğinde de güneş kontrolü elemanları ile güneş ışınlarının gölgelenmesi gerekmektedir. Bu derste mimarlar için gerekli olan yapı dış kabuğunda bırakılan boşluklar, doğramalar, camlar, yapıların birbirine göre konumu, eğim, yönler, çevre faktörleri, güneş yörüngesi, güneşin sapma ve yükseliş açılarının hesaplanması, gölge maskesi gibi bilgilerin verilerek uygun detayların nasıl tasarlanacağı ve enerji verimli yapıların geliştirilmesi konusunda bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır.
Temel Bilimler Mühendislik Bilimleri Sosyal Bilimler Eğitim Bilimleri Sanat Bilimleri Sağlık Bilimleri Tarım Bilimleri
30 50 0 0 20 0 0
DERS YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
Video, 3 boyutlu model, resimler, grafikler gibi görsel materyalle desteklenmiş anlatım, soru-cevap, araştırma ve sunum, sınavlar
HAFTA DERS İÇERİĞİ KAYNAK
1 1.Mimaride güneş kontrolünün önemi, amacı ve kapsamı Göksal, T., 1998, ?Mimaride Güneş Enerjisi?, Anadolu Üniversitesi, yayın No:1041, Eskişehir.
2 2.Güneş ışınımından korunmak ve yararlanmak amacıyla mimaride, yapının kendisinde, yapının çevresinde alınan tedbirler, Toydemir, N., 1990, ?Cam Yapı Malzemesi?, Sakarya Mat., Eskişehir.
3 3.Güneşin geliş açısı, yükseliş açısı, güneş yörüngesi diyagramı, Göksu, Ç., ?Anadolu Güneş Uygarlığı?, Güneş Kitapları Dizisi, No:4, s.139.,
4 4.Direkt ışınım için alınacak tedbirler, kentin güneşlenme durumu, güneş enerjisi. Göksu, Ç., ?Anadolu Güneş Uygarlığı?, Güneş Kitapları Dizisi, No:4, s.139.,
5 5.Binanın dış yüzey boşluklarında alınan tedbirler, panjurlar, storlar, kapaklar, tenteler, yatay tedbirler, sabit tedbirler, balkonlar, hareketli elemanlar. Sirel, H.., 1991, ?Yapılarda Güneş Denetimine İlişkin Problemlerin Çözülmesinde Gölge Eğrileri Yöntemlerinin Kullanılması?, Yıldız Ü., No.209, Üniversite Mat., s.98, İstanbul.
6 6.Cephelerde, doğramalarda alınan tedbirler, camlar ( ısı soğurucu, yansıtıcı vb). Sirel, H.., 1991, ?Yapılarda Güneş Denetimine İlişkin Problemlerin Çözülmesinde Gölge Eğrileri Yöntemlerinin Kullanılması?, Yıldız Ü., No.209, Üniversite Mat., s.98, İstanbul.
7 7.Enlem derecesi ve ölçüleri verilen bir binanın istenilen tarih, gün ve saatte gölge boylarının hesaplanarak çizimlerinin yapılması. Koçu, N., Dereli, M., 2002, ?Yapılarda Güneş Kontrolü ve Güneşlenmenin Önemi ? Konya Örneği?, İpek Yolu, Konya Ticaret Odası, Yıl:15, Sayı:169, s:22-28, Mart, Konya.
8 8.Yapıların birbirlerine göre konumlarının belirlenmesi. Koçu, N., Dereli, M., 2002, ?Yapılarda Güneş Kontrolü ve Güneşlenmenin Önemi ? Konya Örneği?, İpek Yolu, Konya Ticaret Odası, Yıl:15, Sayı:169, s:22-28, Mart, Konya.
9 9.Güneş kontrolü için malzeme seçimi ve yapı çevresinde alınabilecek tedbirler. Koçu, N., Dereli, M., 2004, ?Mimaride Güneş Enerjisinden Yararlanma Teknikleri ve Fotovoltaik Panellerin Yapılar İçin Önemi?, II. Ulusal Ege Enerji Sempozyumu ve Sergisi, Dumlupınar Üniversitesi, 26-29 Mayıs. Kütahya.
10 10. Güneş kontrol camları. Reman, O., 1996, "Yapı Kabuğu Camlar ve Fiziksel Özellikleri", Yapı Dergisi,S.178, s.116-120, İstanbul.
11 11.Camlarda etkin güneş kontrolü, cepheler ve çatıların güneş kontrolü için önemi. Demir, A., 1986, "Güneş Işınımından Korunmak ve Yararlanmak Amacıyla Mimaride Alınan Tedbirler", MSÜ. Mimarlık Fak. Yayın No:12, İstanbul.
12 12.Gölge maskesi diyagramı ve çizimi. Koçu, N., Dereli, M.,2005, ?Yapılarda Güneş Enerjisinin Önemi ve Kullanımı? TMMOB. Elektrik Mühendisleri Odası, Mersin Şubesi, III. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Sempozyumu, Bildiri Kitabı, YEKSEM-2005, C-12, ss.104-107, 19-21 Ekim, ISBN: 975-395-915-X, Mersin.
13 13. Güneş enerjisi-yapı ilişkisi ve çevre faktörleri. Oral, G.K., "Güneş Enerjisi ve Yapı", Diyar Bülteni, s.8-20, İstanbul.
14 14.Teknolojinin bina cephelerine getirdiği yenilikler, renkli, yansıtıcı, kaplamalı yapı malzemeleri ve güneş kontrol elemanları. Goralı, E., Elnekave, M., 2004, ?Güneş Enerjisinden Faydalanılarak Sıfır Enerji Evinin Tasarımı, Sürdürülebilir Çevre Kongresi, İzoder, Bildiriler, 11-12 Ekim, s.67-72, İstanbul.
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ   Ara Sınav Final
  Sayı Katkı Payı Sayı Katkı Payı  
Yarıyıl İçi Çalışmaları : - - - -
Devam/Katılım : - - - -
Uygulamalı Sınav : - - - -
Derse Özgü Staj : - - - -
Küçük Sınav : - - - -
Ödev : - - - -
Sunum ve Seminer : - - - -
Projeler : - - - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - - - -
Vaka Çalışmaları : - - - -
Arazi Çalışmaları : - - - -
Klinik Çalışmaları : - - - -
Diğer Çalışmaları : - - - -
Ara Sınav   1 40 - -
Final   - - 1 60
AKTS İŞ YÜKÜ TABLOSU   Sayı Süre
Ders Süresi : 14 2
Sınav Dışı Ders Çalışma Süresi : 7 8
Sunum ve Seminer Hazırlama : - -
Derse Özgü Staj : - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - -
Arazi Çalışmaları : - -
Vaka Çalışmaları : - -
Projeler : - -
Ödev : 2 2
Küçük Sınavlar : - -
Ara Sınav : 1 1
Final : 1 1
DERSİN AKTS KREDİSİ 3
No DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI KATKISI (*)
D.Ö.Ç. 1 2.Mimaride iklimsel veriler, enlem ve boylam dereceleri, bina ve çevre ilişkileri, güneş kontrol camları, ısı emici camlar (yüzeyi renkli camlar), yansıtıcı camlar, camların güneş kontrol etkinlikleri, ışık geçirgenliği, gölgeleme özellikleri konusunda gerekli bilgi altyapısını kazanır. 4
D.Ö.Ç. 2 4.Düşey veya yatay gölgeleme elemanlarının tasarlanması, gölge maskesinin çizilmesi, farklı disiplinler arası koordinasyon bilgisinin kazanılması ve literatüre dayalı araştırmalar yapılarak bilgilerini mimari projelerine aktarmayı öğrenir. 4
D.Ö.Ç. 3 1.Güneş kontrolü kavramlarını, güneşe göre yönlendirme ve korunma temel ilkelerini öğrenir. 4
D.Ö.Ç. 4 3.Güneşin yükseliş ve sapma açılarına göre güneş kontrol elemanlarının seçilmesi, örnek problemlerin yapılması, uygun geometrik formların elde edilmesi, mesleki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi sağlanır. 4
* 1: Zayıf - 2: Orta - 3: İyi - 4: Çok İyi
PROGRAM ÇIKTISI VE DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI İLİŞKİ MATRİSİ

DÖÇ1DÖÇ2DÖÇ3DÖÇ4DÖÇ5DÖÇ6DÖÇ7DÖÇ8DÖÇ9DÖÇ10DÖÇ11DÖÇ12DÖÇ13DÖÇ14DÖÇ15DÖÇ16DÖÇ17DÖÇ18DÖÇ19DÖÇ20
PÇ1
PÇ2
PÇ3
PÇ4
PÇ5
PÇ6
PÇ7
PÇ8
PÇ9
PÇ10
PÇ11
PÇ12
PÇ13
PÇ14
PÇ15
PÇ16
PÇ17
PÇ18
PÇ19
PÇ20