İLETİŞİM FAKÜLTESİ
GAZETECİLİK
Dersin Adı   ELEŞTİREL YAKLAŞIMLAR
Dönemi Dersin Kodu Teorik Saat / Uygulama Saati ATKS
6 0901630 3 / 0 4
Dersin Düzeyi Lisans
Dersin Dili Türkçe
Dersin Veriliş Biçimi Yüz Yüze
Dersin Koordinatörü Doç.Dr. Banu Terkan
Koordinator E-mail bterkan selcuk.edu.tr
Öğretim Elemanı
Doç. Dr. Banu Terkan
Yardımcı Öğretim Elemanları
Dersin Amacı 1. Eleştirel paradigmanın medya, birey, toplum çözümlemelerinde ön plana çıkan kavramları incelemek. 2. Eleştirel yaklaşım içerisinde yer alan kuramcıların görüşlerini değerlendirmek. 3. Ana akım yaklaşımın iletişim ve medya çözümlemeleri ile aralarındaki farklılıkları ortaya koymak. 4. Medya sektörünün kültürel ürünleri üretme koşullarını ve süreçlerini analiz etmek. 5. Medyanın ekonomi politik yapılanmasının kültürel ürünler üzerindeki etkisini belirlemek. 6. Ekonomi politik ilişkilerin egemen söylem üzerindeki etkilerini incelemek. 7. Medyanın ırkçı, cinsiyetçi, ayrımcı söylemlerin yeniden üretilmesindeki rolünü belirleyebilmek. 8. Eleştirel bir okuma yapmayı sağlamak.
Temel Bilimler Mühendislik Bilimleri Sosyal Bilimler Eğitim Bilimleri Sanat Bilimleri Sağlık Bilimleri Tarım Bilimleri
0 0 100 0 0 0 0
DERS YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
Ders ders yürütücüsü tarafından anlatılmakta ve tartışma pratiklerine dayalı olarak öğrencilerin katılımı sağlanmaktadır. Öğrenciler haftanın zorunlu okumalarını yapmakla yükümlüdürler. Dersin amacına ulaşabilmesi için öğrencilerin derse devam etmesi ve haftanın zorunlu okumalarını yapmaları gerekmektedir.
HAFTA DERS İÇERİĞİ KAYNAK
1 Eleştirel yaklaşımın ele aldığı sorunların, metodolojisinin ve ideolojik yöneliminin belirlenmesi. Eleştirel araştırmaların iletişimi anlamlandırma biçimleri. Slack ve Allor (1997). "Eleştirel İletişim Araştırmalarının Politik ve Epistemolojik Kökenleri", İLEF Yıllık'94, 263-274.
2 Eleştirel yaklaşımın ele aldığı sorunların, metodolojisinin ve ideolojik yöneliminin belirlenmesi. Eleştirel araştırmaların iletişimi anlamlandırma biçimleri. Erdoğan, İ. (2007). "Temel Bilgiler: Eleştirel Yaklaşımlarda İletişim Anlayışı", İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Sayı:24, Bahar, 153-198. Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları, Dipnot Yayınları, Ankara, Eleştirel Yaklaşımlar, 81-83.
3 Eleştirel yaklaşımlara hakim olan dil, Marksist paradigmadan beslendiği için Marksist paradigmanın birey, toplum ve iletişim çözümlemelerindeki temel kavramların analizi: İdeoloji, hegemonya, yabancılaşma, tarihsel materyalizm, şeyleşme, üretim, yeniden üretim... Althusser, Gramsci, Lukacs ve Marx gibi kuramcıların belirtilen çerçevedeki çözümlemeleri. Erdoğan, İ. ve Alemdar, K. (2002). Öteki Kuram, Erk Yayınları, Ankara, Marksist ve Eleştirel Kuramlar, 269-283. Smith, P. (2005). Kültürel Kuram, Güzelsarı, S. ve Gündoğdu, İ. (çev.), Babil Yayınları, İstanbul, Karl Marx, 20-23 Georg Lukacs, 60-61 Antonio Gramsci, 61-65 Louis Althusser, 77-83. Slattery, M. (2008). Sosyolojide Temel Fikirler, Balkız, Ö. ve ark. (çev.), Sentez Yayıncılık, Bursa, Tarihsel Materyalizm Marx ve Engels, 101-112 Yabancılaşma Marx, 123-132 Hegemonya Gramsci, 240-246.
4 Eleştirel yaklaşımlara hakim olan dil, Marksist paradigmadan beslendiği için Marksist paradigmanın birey, toplum ve iletişim çözümlemelerindeki temel kavramların analizi: İdeoloji, hegemonya, yabancılaşma, tarihsel materyalizm, şeyleşme, üretim, yeniden üretim... Althusser, Gramsci, Lukacs ve Marx gibi kuramcıların belirtilen çerçevedeki çözümlemeleri. Kazancı, M. (2002). "Althusser, İdeoloji ve İletişimin Dayanılmaz Ağırlığı", Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 57(1), 55-86. Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları, Dipnot Yayınları, Ankara, Gramsci ve Hegemonya, Althusser ve Devletin İdeolojik Aygıtları, 96-106. Sancar Üşür, S. (1997). İdeolojinin Serüveni, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, Marx'ın Kuramsal Mirası Toplumsal Pratik ve İdeoloji İlişkisi, 11-23.
5 Frankfurt Okulu'nun iletişimin akademik bir araştırma alanı olarak kurumlaşmasında oynadığı rol. Frankfurt Okulu'nun (Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü) tarihsel gelişimi. Kejanlıoğlu, D. B. (2005). Frankfurt Okulu'nun Eleştirel Bir Uğrağı: İletişim ve Medya, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara, Giriş, 15-24. Bozkurt, N. (2004). 20. Yüzyıl Düşünce Akımları, Morpa Kültür Yayınları, İstanbul, Frankfurt Okulu ve 20. Yüzyıla Yeni Marksizm Açısından Bakış, 163-209.
6 Frankfurt Okulu'nun Eleştirel Teorisi. Slattery, M. (2008). Sosyolojide Temel Fikirler, Balkız, Ö. ve ark. (çev.), Sentez Yayıncılık, Bursa, Eleştirel Teori Frankfurt Okulu, 203-212.
7 Frankfurt Okulu'nun Eleştirel Teorisi. Bozkurt, N. (2004). 20. Yüzyıl Düşünce Akımları, Morpa Kültür Yayınları, İstanbul, Frankfurt Okulu ve 20. Yüzyıla Yeni Marksizm Açısından Bakış, 163-209. Bottomore, T. (1989). Frankfurt Okulu, Çiğdem, A. (çev.), Ara Yayıncılık, İstanbul, Eleştirele Eleştirel Bir Bakış, 82-95.
8 Yapısalcılık. Güngör, N. (2011). İletişim Kuramlar ve Yaklaşımlar, Siyasal Kitabevi, Ankara, İletişim Dil ve İdeoloji Dilbilim, Göstergebilim ve İletişim... Voloşinov ve Dilbilim, Saussure ve Dilbilim Pierce ve Göstergebilim Dilbiliminden Yapısalcılığı Yapısalcılık ve İletişim Dilbilim, Yapısalcılık ve Roland Barthes,179-194.
9 Yapısalcılık. Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları, Dipnot Yayınları, Ankara, Yapısalcı Dilbilim ve Göstergebilim, Ferdinand de Saussure Claude Levi-Strauss Roland Barthes, 106-111.
10 Ara Sınav
11 Ekonomi Politik Yaklaşım. Mosco, V. (2006). "İletişim Endüstrilerinde Emek: Eleştirel Toplumbilimsel Bir Bakış Açısı", Yaylagül, L. (der.), Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği içinde, Dalbaz Yayıncılık, Ankara, 213-236. Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları, Dipnot Yayınları, Ankara, İletişimin Ekonomi Politiği, 123-164.
12 Kültürel Çalışmalar. Güngör, N. (2011). İletişim Kuramlar ve Yaklaşımlar, Siyasal Kitabevi, Ankara, Kültürel Çalışmalar Geleneği, 246-250. Arık, B. (2004). "Medya ve Kültür Çalışmaları Kapsamında Kültürel Çalışmalar Ekolüne Bir Bakış", Işık, M. (ed.), Medyada Yeni Yaklaşımlar içinde, Eğitim Kitabevi Yayınları, Konya, 83-104.
13 Kültürel Çalışmalar. Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları, Dipnot Yayınları, Ankara, İngiliz Kültürel İncelemeleri ve Stuart Hall, 111-119. Stevenson, N. (2008). Medya Kültürleri, Orhon, G. ve Aksoy, B. E. (çev.), Ütopya Yayınevi, Ankara, Raymond Williams, 28-52 Stuart Hall, 69-84.
14 Alımlama Çalışmaları. Stevenson, N. (2008). Medya Kültürleri, Orhon, G. ve Aksoy, B. E. (çev.), Ütopya Yayınevi, Ankara, David Morley ve Televizyon İzleyicisi,134-150. Güngör, N. (2011). İletişim Kuramlar ve Yaklaşımlar, Siyasal Kitabevi, Ankara, Alımlama Analizi, 111-114. Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları,Kültürel Gelenek ve Alımlama Analizi, 119-123. İrvan, S. (1997). "Eleştirel Yaklaşımlarda İzleyici Araştırmaları: Bir Yöntem Olarak Alımlama Çözümlemesi", İLEF Yıllık'94, 205-212 218-221.
15 Feminist Medya Çalışmaları. Binark, F. M. (1993). "İletişim Araştırmalarına Kadın Müdahalesi: Kadın Gerçekliğine Kadın Gözüyle Bakma Gereği", İLEF Yıllık'92, 61-78. van Zoonen, L. (2002). "Medyaya Feminist Yaklaşımlar", İrvan, S. (der.), Medya Kültür Siyaset içinde, Alp Yayınevi, Ankara, 467-509.
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ   Ara Sınav Final
  Sayı Katkı Payı Sayı Katkı Payı  
Yarıyıl İçi Çalışmaları : - - - -
Devam/Katılım : - - - -
Uygulamalı Sınav : - - - -
Derse Özgü Staj : - - - -
Küçük Sınav : - - - -
Ödev : - - - -
Sunum ve Seminer : - - - -
Projeler : - - - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - - - -
Vaka Çalışmaları : - - - -
Arazi Çalışmaları : - - - -
Klinik Çalışmaları : - - - -
Diğer Çalışmaları : - - - -
Ara Sınav   1 40 - -
Final   - - 1 60
AKTS İŞ YÜKÜ TABLOSU   Sayı Süre
Ders Süresi : 14 3
Sınav Dışı Ders Çalışma Süresi : 14 3
Sunum ve Seminer Hazırlama : - -
Derse Özgü Staj : - -
Atölye/Laboratuvar Uygulamaları : - -
Arazi Çalışmaları : - -
Vaka Çalışmaları : - -
Projeler : - -
Ödev : - -
Küçük Sınavlar : - -
Ara Sınav : 1 15
Final : 1 21
DERSİN AKTS KREDİSİ 4
No DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI KATKISI (*)
D.Ö.Ç. 1 1. Eleştirel medya çözümlemeleri ile ilgili kuramsal yaklaşımları bilir. 4
D.Ö.Ç. 2 2. Sosyal sorunlara yaklaşımda iletişim kuramlardan nasıl yararlanılabileceğini bilir. 4
D.Ö.Ç. 3 3. Medya ürünlerine karşı eleştirel düşünce ve sorgulama yeteneği kazanır. 4
D.Ö.Ç. 4 4. İletişim alanındaki farklı paradigmaların bireye, topluma, medyaya yönelik yaklaşımlarını kıyaslar. 4
D.Ö.Ç. 5 5. Medyadaki ırkçı, cinsiyetçi, ayrımcı söylemleri çözümler. 4
D.Ö.Ç. 6 6. İçinde yaşadığı toplumun medya pratiklerini analiz eder. 4
D.Ö.Ç. 7 7. Kuramların toplumsal yaşamla olan bağlarını çözümler. 4
D.Ö.Ç. 8 8. İktidar ilişkilerini çözümleyebilir. 4
D.Ö.Ç. 9 9. Alanının kuramsal boyutunda yetkinlik gösterebilir. 4
* 1: Zayıf - 2: Orta - 3: İyi - 4: Çok İyi
PROGRAM ÇIKTISI VE DERS ÖĞRENİM ÇIKTISI İLİŞKİ MATRİSİ

DÖÇ1DÖÇ2DÖÇ3DÖÇ4DÖÇ5DÖÇ6DÖÇ7DÖÇ8DÖÇ9DÖÇ10DÖÇ11DÖÇ12DÖÇ13DÖÇ14DÖÇ15DÖÇ16DÖÇ17DÖÇ18DÖÇ19DÖÇ20
PÇ1
PÇ2
PÇ3
PÇ4
PÇ5
PÇ6
PÇ7
PÇ8
PÇ9
PÇ10
PÇ11
PÇ12
PÇ13
PÇ14
PÇ15
PÇ16
PÇ17
PÇ18
PÇ19
PÇ20