SORUŞTURMA KLAVUZU  

1-YÜKSEKÖGRETİM KURUMLARI YÖNETİCİ, ÖGRETİM ELEMANI VE

MEMURLARI DİSİPLİN SORUSTURMASINDA DİKKAT EDİLECEK

HUSUSLAR

Üniversitemiz yönetici, öğretim elemanı ve memuru ile ilgili disiplin işlemleri, 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 65.maddesinin (a) fıkrasının 9.bendine dayanılarak çıkarılan

“Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği”

hükümleri doğrultusunda yürütülür.

1-) Soruşturmanın yetkili disiplin amiri tarafından açılması

Yönetmeliğin 3.maddesine göre; sıralı disiplin amirleri, Yükseköğretim Kurulu Baskanı, Rektör,

Dekan, Enstitü Müdürü, Yüksekokul Müdürü, Üst Kuruluşlar ile Üniversitelerin Genel Sekreterleri ve

birim sekreterleridir. Akademik ünvanlı disiplin amirleri, maiyetindeki akademik ünvanlar ile memur ve

diğer personel hakkında soruşturma açma yetkisine sahip olup, Genel Sekreter ile birim sekreterleri

maiyetindeki akademik ünvanı bulunmayan memur ve diğer personel hakkında soruşturma açabilir.

Disiplin amiri yardımcıları soruşturma açamazlar, ancak bir disiplin amirinin görevi basında

bulunmadığı sırada vekaleten görevlendirdiği kişi soruşturma açabilir.

2-) Disiplin cezaları

Yönetmeliğin 4.maddesinde disiplin cezaları gösterilmiştir :

a) Uyarma: Görevde ve davranışta daha dikkatli olunması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir,

b) Kınama: Görevde ve davranışta kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir,

c) Yönetim görevinden ayırma: Rektörlük, dekanlık, enstitü müdürlüğü, yüksekokul müdürlüğü, bölüm

başkanlığı, ana bilim dalı başkanlığı, ana sanat dalı başkanlığı, bilim dalı başkanlığı veya sanat dalı

başkanlığı görevinden ayırmaktır,

d) Aylıktan kesme: Brüt aylıkları 1/10-1/8 arasında kesinti yapılmasıdır,

e) Kademe ilerlemesinin durdurulması: Bulunulan kademedeki ilerlemenin fiilin ağırlık derecesine

göre 1-3 yıl durdurulmasıdır,

f) Görevinden çekilmiş sayma: Görevde ilişkinin, istekle olmuşçasına kesilmesidir,

g) Üniversite öğretim mesleğinden veya kamu görevinden çıkarma: Üniversite öğretim

mesleğinden veya kamu görevinden bir daha alınmamak üzere çıkarılmasıdır. Meslekten çıkarma

cezasına çarptırılanlar ile kamu görevinden çıkarılma cezası alan öğretim elemanları akademik

unvanlarını kullanamazlar.

2

Yönetmeliğin 5-11.maddelerinde ağırlıklarına göre, hangi fiillerin suç teşkil ettiği ve hangi

cezaları gerektirdiği ayrı ayrı açıklanmıştır. 12.maddesinde ise, yönetmelikte belirtilmeyen ancak,

disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller de, disiplin suçu olarak nitelendirilmiş ve yönetmeliğin

5- .maddelerinde belirtilen fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara

aynı türden disiplin cezası verileceği belirtilmiştir.

3-) Soruşturma açmada ve ceza vermede zaman asımı

Disiplin soruşturmasının açılmasında, yürütülmesinde ve sonuçlandırılmasında zamanaşımı ile

ilgili olarak yönetmeliğin 19.maddesi hükümlerine uyulması zorunludur.

19.madde uyarınca; bu yönetmelikte sayılan disiplin suçu niteliğindeki fiil ve halleri isleyenler

hakkında, bu fiil ve hallerin işlenildiğinin soruşturmaya yetkili amirlerce öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin kovuşturmasına başlanmadığı takdirde

disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar

.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin

cezası verilmediği takdirde, ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

4-) Soruşturmayı yapacak kişi veya kişilerin belirlenmesi

Soruşturmayı yapacak kişi veya kişileri belirleme yetkisi soruşturmayı açan disiplin amiri

tarafından kullanılmak zorundadır.

Disiplin suçunu soruşturmaya yetkili disiplin amiri, yönetmeliğin 17.maddesi uyarınca,

soruşturmayı kendisi yapabileceği gibi, görevlendireceği bir veya birden fazla soruşturmacıya da

yaptırabilir. Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi halinde, soruşturmacının

soruşturulanın akademik ünvanına eşit olması veya daha üst akademik ünvana sahip olması

zorunludur. Yöneticiler hakkındaki soruşturmalarda da, unvan eşitliği veya üstlüğü aranır.

Rektör, bütün üniversitenin, Dekan, bütün fakültenin; Enstitü veya Yüksekokul Müdürü, bütün

enstitü veya yüksekokulun her kademesindeki görevlilerin disiplin amiri olup bunlar hakkında resen

disiplin soruşturması açabilir veya açtırabilir.

3

Bölüm Başkanı; ana bilim, ana sanat, bilim veya sanat dalları başkanları görev alanları ile ilgili

disiplin soruşturma taleplerini en yakın disiplin amirine yaparlar. Bu talep gecikilmeden uygulanmaya

konulur.

Diğer taraftan, soruşturma yapan ile soruşturulan arasında, maruf bir ihtilafın bulunmamasına da

dikkat edilmelidir.

Disiplin soruşturmasının disiplin amiri ya da disiplin kurulunda görevlendirilen kişi tarafından

yürütülmesi mümkün olmakla birlikte, Danıştay’ın verdiği kararlarda; disiplin kurulu kararlarının sağlıklı

ve objektif olmasının, kararı veren kurul üyelerinin, olayı objektif değerlendirmeleriyle mümkün olduğu;

bu nedenle disiplin soruşturmasıyla görevlendirilerek kendi kanaatini da bildirir şekilde soruşturma

raporunu hazırlayan kişinin, disiplin kurulunda yer alarak oy kullanmasının, bu disiplin kurulu

tarafından verilen disiplin cezasını hukuken sakatlayacağı, bu nedenle oy kullanamayacağı

belirtilmiştir. (Danıştay idari Dava Daireleri 23/10/1992 tarih, 1992/316 E. – 1992/164 K., Danıştay

8.Daire 17/06/1999 tarih, 1997/3109 E. – 1999/4030 K.)

5-) Hakkında soruşturma açılan kişinin ve soruşturma konusunun, soruşturma onayında açıkça

belirlenmiş olması

Soruşturmayı açan disiplin amiri, soruşturma onayında kimin hakkında soruşturma açtığını

ismen ifade etmeli ve soruşturma konusunu somut olarak belirtmelidir. isnat edilen suçun yönetmeliğin

hangi maddesi kapsamında değerlendirileceğinin ifade edilmemesi gerekir.

Soruşturma açıldığı sırada fail bilinemiyorsa; soruşturmacının faili belirlemesini müteakip, ismen

belirlenen fail hakkında soruşturmanın sürdürülmesi için onay alması gerekmektedir.

Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca

soruşturma yapamaz veya yaptıramaz. Daha önce açılmış soruşturma varsa bunlar üst amirin açtığı

veya açtırdığı soruşturma dosyası ile birleştirilir.

6-) Soruşturmanın yapılması

Disiplin soruşturması, Soruşturma Onayı veya Soruşturmacı Görevlendirme yazısı ile baslar.

Yönetmeliğin 22.maddesi gereğince, soruşturmacının, soruşturma onayının kendisine tebliğinden

itibaren usulen 10 (on) gün içinde soruşturmaya başlaması ve 2 (iki) ay içerisinde soruşturmayı

bitirmesi gerekmektedir. Şayet bu süre içerisinde soruşturma bitirilemiyor ise, soruşturmacı,

4

gerekçelerini de belirterek ek süre talebinde bulunmalıdır. Disiplin amiri, ek süre vermesi halinde,

durumu bir üst disiplin amirine bilgi olarak sunar.

Yönetmeliğin 52.maddesi uyarınca soruşturmacı, disiplin soruşturması süresince kişilerle olan

yazışmalarını “iadeli taahhütlü” olarak yapmalıdır. Evrakın elden verilmesi halinde imzalı belge alarak

(tebliğ tutanağı) dosyada muhafaza etmelidir.

Soruşturmanın amacı, disiplin suçu teşkil ettiği ileri sürülen fiil ve bu fiili islediği iddia edilen kişi

hakkında her türlü araştırmayı yaparak sorumluluğun belirlenmesidir. Bu belirlemenin yapılabilmesi için,

soruşturmacı, soruşturma kapsamında tanık dinleyebilir, kesif yapabilir veya yaptırabilir, bilirkişiye

başvurabilir ve gerektiğinde istinabe suretiyle de bunları yaptırabilir. Bütün bu soruşturma işlemlerini bir

tutanakla tespit eder. Tutanakta, işlemin nerede, ne zaman yapıldığı, isin mahiyeti, kimlerin katıldığı,

ifade alınmış ise, sorulan sorular ve cevapları belirtecek şekilde düzenlenir. Tutanak, soruşturmacı,

katip, ifade sahibi veya kesif sırasında hazır bulunanlar tarafından imzalanır. Tanık varsa, ifade vermesi

için davet olunur ve tanığın ifadesinin alınması işlemi bir tutanakla tespit olunur. Tanığın ifadesi

alınmadan önce kimlik tespiti yapılır ve adresi alınır, tanığa yemin ettirilir ve yemininin seklinin de

belirtilmesi gerekir. Ancak, soruşturulanın soruşturmacı tarafından ifadesi ya da disiplin amiri

tarafından savunması alınırken yemin ettirilmemesi gerekir; aksi halde, işlem sakatlanır.

Soruşturmacı gerek gördüğü takdirde, soruşturma süresince soruşturulanın sözlü ifadesine her zaman

başvurabilir.

Soruşturmacı, her türlü kamu kurum ve özel kuruluşlar ile kişilerden bilgi, belge, dosya ve başka

belgeleri almaya yetkili bulunmaktadır ve ilgili kurum ve kuruluşlar hiçbir gecikmeye mahal

bırakmaksızın istenen belgeleri vermeye mecburdurlar. Bütün bu işlemler gizlilik ilkesi içinde yürütülür.

Soruşturmacı, soruşturulanın ifadesini almak üzere 7 (yedi) günden az olmamak üzere süre

vererek tebliğde bulunmalıdır.

7-) Soruşturma raporunun düzenlenmesi

Soruşturma sona erince, soruşturmacı tarafından bir soruşturma raporu düzenlenir. 25.madde

uyarınca raporda;

- Soruşturma onayını veren makam ve onayın tarih-sayısı,

- Soruşturmaya başlama tarihi,

- Hakkında soruşturma yapılan kişinin kimliği ve görevi,

- Soruşturma konusunu oluşturan suç,

- Soruşturmanın safhaları, tanık ifadeleri, deliller ve soruşturulanın ifadesi özet halinde yazılır.

5

- Raporda her suç maddesi ayrı ayrı tahlil edilerek, isnad edilen suçun delillere göre sabit olup

olmadığı tartışılır. Soruşturmaya konu olan fiilin, soruşturulan tarafından islendiği hususunda kesin ve

inandırıcı delil bulunmuyorsa, disiplin cezası verilmez. Soruşturmaya konu olan fiilin, soruşturulan

tarafından islendiği şüpheye yer vermeyecek biçimde kesin olarak kanıtlanması gerekir.

Yönetmeliğin 16.maddesine göre, soruşturulanın geçmiş hizmetleri sırasında çalışmalarının

olumlu olması ve iyi veya çok iyi derecede sicil alması hafifletici neden olarak kabul edilerek, bir

derece hafif olan ceza teklif edilebilir.

Yönetmeliğin 15.maddesine göre; daha önce disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir fiilin,

cezanın sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yeniden islenmesi halinde (tekerrür) bir derece ağır

disiplin cezası teklif edilir. Aynı derece cezayı gerektiren ve fakat farklı bir fiil nedeniyle verilen disiplin

cezalarının üçüncü uygulanmasında bir derece ağır ceza teklif edilir.

Ayrıca, Danıştay “haksız tahrik”in disiplin cezaları bakımından da dikkate alınması gerektiğini

belirtmiştir.

Soruşturulanın islemiş olduğu fiilin, yönetmeliğin disiplin suçunu düzenleyen birden fazla

hükmünü ihlal etmesi halinde (fikri içtima), ceza teklifinin nasıl yapılacağı konusunda yönetmelikte

bir hüküm bulunmamaktadır. Danıştay’a göre, böyle bir durumda soruşturulan hakkında en ağır disiplin

cezasını gerektiren hüküm uygulanmalıdır.

Soruşturma neticesinde soruşturulana ceza verilecek ise, ceza yazısında ilk önce islenen fiilin

yönetmeliğin hangi maddesini ihlal ettiği belirtilmeli, daha sonra iyi halin değerlendirilmesi (hafifletici

nedenlerin bulunması) halinde 16.madde uygulanmalı, disiplin suçunun tekerrüründe ise 15.madde

uygulanmalıdır. Daha sonra da yönetmelikte cezaların belirtildiği 4.maddenin ilgili fıkrası yazılmalıdır.

- Yönetmeliğin 25.maddesi uyarınca; soruşturmacı, süresi içinde tamamladığı soruşturma

dosyasını soruşturmayı açan makama teslim etmekle yükümlüdür. Varsa belgelerin asıl veya onaylı

suretlerini bir dizi pusulasına bağlayarak rapora ekler. Yönetmeliğin 51.maddesine göre; disiplin

soruşturma dosyaları, dizi pusulasıyla birlikte teslim edilir ve alınır. Dizi pusulasınınaltında teslim eden

ve alanın imzaları bulunur.

8-) Soruşturulanın savunmasının mutlaka alınması

Disiplin hukukunda, hakkında soruşturma başlatılan kişi açısından “savunma hakkı” önemli bir

teminattır. Soruşturulanın ifadesi alındıktan sonra, savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilmesi

6

bir iptal nedenidir. Yönetmeliğin 24.maddesine göre; savunma hakkının kullanılabilmesi için,

soruşturmacı tarafından disiplin suçu oluşturan fiilin ne olduğunun ve sınırlarının (yer, zaman, olus

biçimi gibi) soruşturulana bildirilmesi; savunmasını 7 (yedi) günden az olmamak üzere verdiği süre

içerisinde yapmasını, aksi halde, savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve soruşturma sırasında

toplanan diğer belge ve bilgilere göre değerlendirme yapılarak karar verileceğini bildirmesi gerekir.

Soruşturulanın savunma yapmaması, disiplin suçu oluşturan fiili islediğini ikrar ettiği anlamına gelmez.

Soruşturulan savunmasını yazılı veya sözlü olarak yapabilir. Soruşturulanın savunmasını sözlü olarak

yapması durumunda, soruşturmacı tarafından belirtilen yer, gün ve saatte hazır bulunarak,soruşturmacı

tarafından sorulan sorulara veya bazı sorulara cevap vermek istememesi durumunda cevap vermeye

zorlanmaması gerekir. Sorulan sorulara cevap vermemesi aleyhine değerlendirilemez.

Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına göre, soruşturmacının aldığı savunma esasen ifade alma

niteliğini taşımakta olup, savunmanın mutlaka idare (disiplin cezası vermeye yetkili amirler veya

kurullar) tarafından alınması gerekmektedir. Soruşturmacının, soruşturmayı tamamlayıp dosyayı disiplin

amirine vermesini müteakip ilk yapılacak is, idarenin 7 (yedi) günden az olmamak üzere soruşturulana

süre verip, suç ve teklif edilen ceza duyurularak savunmasını alması gereklidir.

Buna göre; disiplin soruşturması sırasında soruşturmacı tarafından alınan ifadenin yanı sıra,

disiplin cezası vermeye yetkili makamlar tarafından ilgiliye savunma hakkının tanınması gerekir. Disiplin

cezasının verilmesinde, soruşturmacının almış olduğu savunma yeterli görülmemeli, disiplin cezası

vermeye yetkili makamların ayrıca ilgilinin savunmasını alması gerekmektedir.

Hakkında üniversite öğretim mesleğinden veya memurluktan çıkarma cezası istenenler, sicil

dosyası hariç, soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak

kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptirler (m. 43/f.2).

9-) Disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve karar süresi

Yönetmeliğin 33. ve 42.maddelerinde düzenlenmiştir.

A )Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının, soruşturmanın tamamlandığı günden

itibaren 15 (on beş) gün içinde disiplin amirleri (fakülte dekanı, yüksekokul/enstitü müdürü) tarafından

verilmesi gerekmektedir.

b) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde, soruşturma dosyasının,

15(on beş) gün içinde görevlinin bağlı olduğu kurumdaki yetkili disiplin kuruluna tevdi edilmesi ve

disiplin kurulunun, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 (otuz) gün içinde soruşturma evrakına göre

kararını bildirmesinden sonra, atamaya yetkili amirler tarafından, dekanlar için ise, bu ceza

disiplin amirinin teklifi üzerine yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

7

c) Görevinden çekilmiş sayma ve yönetim görevinden ayırma cezaları, disiplin kurulu kararı

alındıktan sonra atamaya yetkili amirler tarafından; dekanlar için bu cezalar disiplin amirinin teklifi

üzerine, yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

d) Üniversite öğretim mesleğinden veya kamu görevinden çıkarma cezası, disiplin

amirlerinin bu yoldaki isteği üzerine, yüksek disiplin kurulu soruşturma dosyasının kendisine tevdiinden

itibaren azami 6 (altı) ay içinde karar verir.

Hükmü emredici nitelikte olup, bu hükme göre, disiplin cezaları yetkili amirler veya disiplin

kurulları tarafından verilmelidir. Disiplin amirleri, atamaya yetkili amirlerin verebileceği cezalar hakkında

herhangi bir karar almamalıdır. Örneğin; Yüksek Disiplin Kurulu’nun yetkisinde bulunan “üniversite

öğretim mesleğinden çıkarma veya kamu görevinden çıkarma” cezası söz konusu ise, Fakülte veya

Üniversite Disiplin Kurulu’nda bu konu görüşülerek karara bağlanmamalı, sadece yönetmelikte ifade

edildiği şekilde rektörün uygun görüsü ile yetkili Yüksek Disiplin Kurulu tarafından karara bağlanmak

üzere dosya Yükseköğretim Kurulu’na gönderilmelidir.

Yönetmeliğin 41.maddesine göre; disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun soruşturmacının

teklifinden ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Red halinde, atamaya

yetkili amirler başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.

Ceza vermeye yetkili disiplin ve atama amirleri ile disiplin kurulları yönetmeliğin 35. ve

45.maddeleri arasında yer alan usul ve esaslara göre, soruşturma dosyasını inceler ve karar alır ve

kararı, itiraz ve yargı yolunu hatırlatmak suretiyle tebliğ eder.

Soruşturma dosyası disiplin kurulunda görüşülürken, raportör tayinine gerek görülmesi halinde,

yönetmeliğin 38.maddesi gereğince, dosyanın raportör üyeye verilmesini müteakip, raportör üye

incelemesini en geç 5 (beş) gün içinde tamamlar ve hazırlayacağı raporu disiplin kuruluna sunar.

Ayrıca, soruşturmacıların disiplin kurulunda oy kullanamayacağı hususu göz önünde bulundurulmalıdır.

Yönetmeliğin 45. maddesine göre; ceza vermeye yetkili amirler tarafından verilen disiplin

cezaları bu amirlerce; disiplin kurullarınca verilen cezalar bu kurulların başkan ve üyelerince imzaların

tamamlanmasını izleyen en çok 10 (on) gün içinde ilgililere tebliğ olunmalıdır. Ayrıca,disiplin kurulu

kararlarına dayanılarak verilmiş olan cezalarda, bu kararlar da eklenir. Disiplin cezasının tebliği

sırasında yönetmeliğin 47. ve 48.maddelerinde belirtilen itiraz usul ve süresi yazılı olarak

hatırlatılmalıdır.

10-) Uygulama ve itiraz

8

Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır. Aylıktan kesme

cezası, cezanın verilmesini izleyen ay basında uygulanır.

Disiplin cezalarının tümüne karsı yargı yolu açıktır. Aynı zamanda yönetmeliğin 47.maddesine

göre; disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından verilen disiplin cezalarına karsı itiraz, bir üst

disiplin amirine veya disiplin kurullarına yapılabilir. Örneğin, dekanların verdiği disiplin cezalarına karsı

rektöre, rektörlerin verdiği disiplin cezalarına karsı Yükseköğretim Kurulu Başkanına itiraz edilebilir.

Aynı şekilde, fakülte disiplin kurulunun verdiği disiplin cezalarına karsı üniversite disiplin kuruluna,

üniversite disiplin kurulunun verdiği cezalara karsı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.

48.maddeye göre; disiplin amirleri ve disiplin kurulları tarafından verilen disiplin cezalarına karsı

yapılacak itirazlarda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren 7 (yedi) gündür. Bu süre içinde

itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.

İtiraz mercileri; itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin, kendilerine intikalinden itibaren 30 gün

içinde, kararı gözden geçirerek verilen cezayı aynen kabul edebilecekleri gibi cezayı hafifletebilir veya

tamamen kaldırabilirler (m. 48/f.2). Buna karşılık, itirazı incelemeye yetkili merciin cezayı

ağırlaştırma yetkisi bulunmamaktadır. 30 günlük süre, düzenleyici nitelikte olup; sürenin

dolmasından sonra karar verilmesi, kararın hukuken geçerli olmasına engel değildir.

Kaldırılan cezalar sicilden silinir.

11-) Soruşturma sürecinde alınabilecek tedbir (Görevden uzaklaştırma)

Kamu hizmetinin gerektirdiği hallerde, görevi basında kalmasında sakınca görülen akademik

veya idari personel hakkında ihtiyati bir tedbir olarak görevden uzaklaştırma işlemi uygulanabilir.

Görevden uzaklaştırmanın iki amacı vardır. Bunlardan biri, ilgili hakkında yapılmakta olan

soruşturmanın selametle yürütülmesini sağlamak, diğeri kamu hizmetinin soruşturma nedeni ile

aksamasını önlemektir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında alınabilir

(soruşturma açılmış veya açılması düşünülüyorsa) (m. 26).

Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmaya konu olan fiiller, hizmetin devamına engel

olmadığı hallerde 30. maddede belirtildiği şekilde her zaman kaldırılabilir (m. 32).

Yönetmeliğin 27.maddesine göre; görevden uzaklaştırma kararı almaya yetkili makamlar;

a) Atamaya yetkili amirler,

b) İnceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilen Yükseköğretim Denetleme Kurulu Üyeleri,

9

c) Rektörler için Yükseköğretim Yürütme Kuruludur.

Bütün görevden uzaklaştırma kararları atamaya yetkili amirlere ve Yükseköğretim Kuruluna

bildirilir.

Yönetmeliğin 28.maddesinin 1.fıkrasına göre; görevinden uzaklaştırılanlar hakkında, görevden

uzaklaştırmayı izleyen 10 (on) is günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır. Görevden uzaklaştırma

işleminden sonra süresi içinde soruşturmaya başlamayan; bu işlemi keyfi olarak veya garez ya da kini

dolayısı ile yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan yetkililer hukuki, mali ve cezai sorumluluğa

tabidirler.

Disiplin soruşturması nedeni ile alınan görevden uzaklaştırma önlemi en çok 3 (üç) ay sürer.

Bu süre sonunda, hakkında bir karar verilmediği takdirde, soruşturulan görevine başlatılır.

Görevden uzaklaştırılanlara bu süre içinde, aylıklarının üçte ikisi ödenir, kanunla verilen sosyal

hak ve yardımlardan yararlandırılır, uzakta geçen süreleri kademe ve derece yükselmelerinde

değerlendirilir.

Görevden uzaklaştırma tarihinden itibaren 3 (üç) ay geçmişse veya haklarında üniversite

öğretim mesleğinden ya da kamu görevinden çıkarma cezalarının altında bir ceza teklif edilmişse

görevden uzaklaştırılanların hemen görevine dönmesi sağlanır ve maaşından kesilen üçte bir meblağ

kendisine ödenir.

12-) Yer değiştirmenin etkisi

Yönetmeliğin 21.maddesine göre; soruşturulanın disiplin suçundan sonra, görev yaptığı üst

kurulusu, Yükseköğretim Kurumu’nu veya statüsünü değiştirmiş veya kurumundan ayrılmış olması, suç

sırasında bağlı olduğu yükseköğretim kurumu veya üst kuruluş tarafından disiplin soruşturmasının

başlatılmasına, başlamışsa tamamlatılmasına ve gerektiğinde disiplin cezasının verilmesine engel

olmaz.

Danıştay kararlarına göre; ilgili, disiplin suçunu isledikten sonra görevinden ayrılmış olsa bile, bu

durum, ilgili hakkında disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası verilmesine engel değildir.

Çünkü, ilgilinin görevden ayrılmış olması, illiyet bağını ortadan kaldırmayacağı gibi, her suça islendiği

andaki fiili ve hukuki duruma göre, yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde ceza verilmesi

gerektiği yolundaki hukuk kuralının uygulanmasını önlemez. Diğer taraftan, görevinden ayrılan kişinin,

memur iken islediği suçtan dolayı, gerek savunmasının alınması, gerekse itiraz hakkını kullanması,

10

hizmet gördüğü zamana ilişkin olduğundan, artık memuriyet sıfatı kalmamıştır, seklinde bir düşünceyle

ortadan kaldırılamaz.

13-) Ceza kovuşturması ile disiplin soruşturmasının bir arada yürütülmesi

Yönetmeliğin 20.maddesine göre; aynı olaydan dolayı yönetici, öğretim elemanı, memur veya

diğer görevliler hakkında ceza muhakemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin

kovuşturmasını geciktirmez/engellemez. Sanığın Ceza Kanunu’na göre mahkum olması veya olmaması

halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaz. Disiplin soruşturması veya sonuçları, ceza

soruşturmasını etkilemez.

Disiplin suçu oluşturan bazı fiiller, aynı zamanda ceza kanunlarında da suç olarak tanımlanmış

olabilirler. Böyle bir durumda, ceza kovuşturması ve disiplin soruşturması birbirinden bağımsız olarak

yapılacaktır. İlgiliye, hem disiplin cezasının hem de ceza kanunlarında öngörülen adli cezaların

verilmesi mümkün olabilecektir.

Uygulamada, aynı fiil hakkında verilen ceza mahkemesi kararının, disiplin cezasının

verilmesinde göz önünde bulundurulacağı kabul edilmektedir. Danıştay kararlarına göre, adli yargıda

suçun sanık tarafından islenmediği, suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiş

ise, ilgili hakkında disiplin cezası verilemeyecektir. Ayrıca, hukuka uygunluk nedenleri (meşru müdafaa,

zorda kalma, kanun hükmünün yerine getirilmesi vs.) tüm hukuk düzeni bakımından fiilin hukuka

aykırılığını ortadan kaldırdığı için ceza mahkemesi tarafından verilen beraat kararının, disiplin cezasının

verilmesinde de bağlayıcı olduğu kabul edilmektedir.

Diğer taraftan, ceza mahkemesinin bazı kararları; disiplin cezası vermeye yetkili makamların

takdir yetkisini ortadan kaldırmamaktadır. Genellikle, “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi uyarınca delil

yetersizliğinden dolayı verilen beraat kararlarının disiplin makamlarını bağlamayacağı kabul

edilmektedir. Nitekim, Danıştay kararlarında; “delil yetersizliği nedeniyle verilen beraat kararı, disiplin

cezası verilmesi konusunda mutlak anlamda bağlayıcı nitelikte değildir. Esasen ceza hukuku açısından

da delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmesi tam aklanma niteliği taşımamaktadır. Bu nedenle,

davacının delil yetersizliğinden beraat etmesi karsısında olayın, disiplin soruşturması sırasında

toplanan deliller ve tanık ifadeleriyle irdelenmesi gerektiği” belirtilmektedir.

Ceza kovuşturmasının zamanaşımına uğraması, disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin

cezası verilmesine engel değildir. Bunun yanında, Danıştay; kamu davasının düşmesine karar

verilmesi, ceza yargılaması sonunda verilen mahkumiyet hükmünün ertelenmiş (tecil) olması, ilgili

hakkında soruşturma izni verilmemiş olması nedeniyle ceza yargılaması yapılamaması durumlarını,

11

disiplin cezası vermeye engel bir sebep olarak görmemektedir. Bu gibi durumlarda, disiplin

soruşturması kapsamında toplanan deliller değerlendirilerek, disiplin cezası verilip verilmemesi

konusunda bir karar verilmesi gerekmektedir.

14-) Karar ve dosyaların muhafazası

Disiplin kararları, dosya numaralı ve mühürlü bir deftere kaydedilir. Disiplin kararını ihtiva eden

disiplin dosyaları ilgililerin özlük dosyalarında muhafaza edilir.

Alt birimlerce açılan ve sonuçlandırılan disiplin soruşturma dosyaları 2 (iki) nüsha halinde

Rektörlüğe gönderilir.

12

TUTANAK ÖRNEKLER

Sayı :

Konu :

DEKANLIK/MÜDÜRLÜK MAKAMINA

İlgi :

.........................(personelin çalıştığı birim ve unvan) görev yapmakta

olan........................(personelin ismi yazılacak) ..............................................................(islediği iddia

edilen fiil) islediği ilgi yazı/tutanak ile bildirilmiştir.

....................(personelin ismi) hakkında, .............................................................. (islediği iddia

edilen fiil) sebebiyle, Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin

Yönetmeliği’nin 17. maddesine göre, disiplin soruşturması açılmasını, soruşturmacı olarak da

...................(teklif edilen soruşturmacı) görevlendirilmesini tensiplerinize arz ederim.

Fakülte/Enstitü/Yüksekokul Sekreteri

EKLER :

1-

2-

O L U R

...../..../.......

Dekan/Müdür

13

DİSİPLİN SORUŞTURMA EMRİ

(Soruşturmacı tayin edilecek ise)

Sayı :

Konu :

Sayın;

İlgi :

Üniversitemiz ……..’de ……...olarak görevli ……. (ilgili)’nin, ..….(fiil)’ini islediği iddia

edilmektedir.

.............................................................. (islediği iddia edilen fiil) sebebiyle, Yükseköğretim

Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 17. maddesine göre, disiplin

soruşturması açılmıştır. Açılan disiplin soruşturmasında, soruşturmacı/soruşturma komisyonunda

görevlendirilmiş bulunmaktasınız. Disiplin soruşturmasını yaparak, bu konuda düzenleyeceğiniz

soruşturma dosyası ve raporunu süresi içinde Dekanlık/Müdürlük Makamına teslim etmeniz konusunda

bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

Disiplin Amiri

Dekan/Müdür

EKLER :

1-

14

YEMİNLİ KATİP TUTANAĞI

(Sözlü olarak ifade alınacak ise)

Rektörlük Makamının …………… tarih ve …….. sayılı soruşturma emrine dayanarak ………….

tarihinde ……… odasında toplanıldı ve soruşturma emrinde adı geçen sanık………………hakkındaki

disiplin soruşturması başlatıldı.

Soruşturma süresince yazı islerini yürütmek üzere ……. oğlu/kızı …… ’den olma …… yılı

……doğumlu ……. yeminli katip olarak görevlendirilmiş ve duyduklarını bildiklerini kimseye

söylemeyeceğine dair yemin ettirildi. (Not: Katip görevlendirmek isteğe bağlıdır).

Yapılan bu oturum ile hakkında disiplin soruşturması açılan sanığa ifade vermek üzere davetiye

gönderilmesine, konu hakkında bilgisi olan tanıkların çağırılarak ifadelerinin alınmasına, dair isbu

tutanağın düzenlenmesine karar verildi…../….2009

Soruşturmacı (veya Komisyon) Yeminli Katip (varsa)

İmza imza

15

EK SÜRE TALEP YAZISI

………..… MAKAMI’NA

İlgi : … tarih ve … sayılı yazınız

İlgi yazı ile, ……. (ilgili) hakkında ……..(fiil)’ini islediği iddiası ile, ….. tarihinde, başlatılan disiplin

soruşturmasında soruşturmacı olarak görevlendirilmiş bulunmaktayım. (Ek süre talebinin gerekçesi,

sözgelimi soruşturmanın arzettiği özellik ve güçlük; araya giren tatil vs.) nedeniyle soruşturmanın yasal

süresi içinde bitirilmesi mümkün gözükmemektedir. Soruşturmanın tamamlanabilmesi için ek süreye

ihtiyaç bulunmaktadır. Ek süre verilmesini saygılarımla arz ederim.

..…………..

Soruşturmacı

16

İFADE DAVETİYESİ

Sayın (ilgili),

Görevi

İlgi : … makamının … tarih ve … sayılı yazısı

İlgi yazı ile ... (fiil)’ini islediğiniz iddiası ile … tarihinde hakkınızda başlatılan disiplin

soruşturmasında soruşturmacı olarak görevlendirildim. Bu davetiye ile, hakkınızda yürütülen disiplin

soruşturmasında isnad edilen fiil nedeniyle ifadenizin alınması gerektiğinden, …..tarihine kadar ifadenizi

yazılı olarak vermeniz (veya…….günü, …..saat ……’da ……….ifade yerinde bulunmanız) gerektiğini

bildiririm.

Soruşturmacı

17

SAVUNMA DAVETİYESİ

Sayın (ilgili),

Görevi

İlgi : … makamının … tarih ve … sayılı yazısı

İlgi yazı ile, ... (fiil)’ini işlediğiniz iddiası ile … tarihinde hakkınızda disiplin soruşturması

başlatılmıştır.

Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 24.

maddesi uyarınca savunma hakkınız bulunmaktadır.

Olayla ilgili olarak savunmanızı yapmak üzere … günü saat …’da … yerde hazır bulunmanız

(tebliğ aldığınız tarihten itibaren ….gün içinde savunmanızı yazılı olarak yapmanız) (verilen süre 7

günden az olmamalıdır); aksi halde, savunma hakkınızdan vazgeçmiş sayılacağınız ve hakkınızda

mevcut delillere göre soruşturma raporu düzenleneceği hususunu önemle bildirir, bilgilerinizi rica

ederim.

……………..

Disiplin Amiri

18

SAVUNMA TUTANAĞI

SORUŞTURMACI : (soruşturmacının adı,soyadı, görevi)

SAVUNMA YAPAN : İlgili

Kimlik bilgileri :

Görevi : halen Üniversitemizde (görevi) olarak çalışmaktadır.

Adresi :

DİSİPLİN SUÇU : (Disiplin soruşturmasının konusu olan ve disiplin suçu oluşturan fiilin

ayrıntılı açıklaması)

SAVUNMA TARİHİ VE YERİ : … gün, saat …’de, … yerde

SAVUNMAYI YAZAN : Yeminli Katip (adı-soyadı, görevi)

YEMİNİN SEKLİ : Katip’e usulü dairesinde yemini ettirildi.

Savunma yapana yemin ettirilmedi.

SAVUNMA :

Soru 1 : Disiplin soruşturmasının konusu olan ve disiplin suçu oluşturan eylem ilgiliye anlatıldı. Disiplin

soruşturması konusu olayla ilgili olarak bildiklerini anlatması istendi.

Cevap 1 :

Soru 2 :

Cevap 2 :

Olayla ilgili söyleyeceği başka bir husus olup olmadığı soruldu. Başka bir söyleyeceğim yoktur,

dedi. Tutanak kendisine okundu. Yazılanların söylediklerinin aynısı olduğunu beyan etmesi üzerine

tutanak birlikte imzalandı. ..../..../.........

................... ......................... ........................

İlgili Yeminli Katip Soruşturmacı

19

TANIK İFADE DAVETİYESİ

Sayın (tanık),

İlgili : … …makamının … tarih ve … sayılı yazısı.

İlgi yazı ile, ……..(ilgili) hakkında ………(fiil)’ini işlediği iddiası ile, ..… tarihinde, başlatılan

disiplin soruşturmasında soruşturmacı olarak görevlendirilmiş bulunmaktayım. Soruşturma konusu

olayla ilgili tanık olarak, ifade vermek üzere ….. günü saat …’da … yerde hazır bulunmanız (veya tebliğ

aldığınız tarihten itibaren 7 gün içinde ifadenizi yazılı olarak vermeniz) gerektiğini bildiririm.

……………

Soruşturmacı

2

20

TANIK İFADE TUTANAĞI

SORUŞTURMACI : (soruşturmacının adı,soyadı, görevi)

İFADE VEREN : Tanık

Kimlik Bilgileri :

Görevi :

Adresi :

İFADE KONUSU : (Üniversitemiz ...’da …..olarak görevli (ilgili)’nin işlediği iddia edilen ve

disiplin soruşturmasının konusu olan fiil nedeniyle tanık ifadesinin

alınması)

İFADE TARİH_ VE YERİ : … gün, saat …’de, … yerde

İFADEYİ YAZAN : Yeminli Katip (adı-soyadı, görevi)

YEMİNİN ŞEKLİ : ifade veren tanık ...’a usulü dairesinde yemin ettirildi.

İFADE :

Soru 1 : Üniversitemiz ... da …..olarak görevli (ilgili)’nin işlediği iddia edilen ve disiplin

soruşturmasının konusu olan eylem tanığa anlatıldı. Disiplin soruşturması konusu olayla ilgili olarak

bildiklerini anlatması istendi.

Cevap 1 :

Soru 2 :

Cevap 3 :

Olayla ilgili söyleyeceği başka bir husus olup olmadığı soruldu. Başka bir söyleyeceğim yoktur

dedi. Tutanak kendisine okundu. Yazılanların söylediklerinin aynısı olduğunu beyan etmesi üzerine

tutanak birlikte imzalandı. ..../..../.........

................... ......................... ........................

Tanık Yeminli Katip Soruşturmacı

21

SİCİL ÖZETİ VE BELGE İSTEME

PERSONEL DA_RE BAŞKANLIĞI’NA

İlgi : … makamının … tarih ve … sayılı yazısı

İlgi yazı ile, Üniversitemiz .......’da ..…..olarak görevli ……(ilgili) hakkında …….(fiil)’ni işlediği

iddiası ile başlatılan disiplin soruşturmasında soruşturmacı olarak görevlendirilmiş bulunmaktayım.

Soruşturma kapsamında ……(ilgili)’nin sicil özetinin ve daha önce herhangi bir disiplin cezası

alıp almadığının ivedilikle gönderilmesi hususunda;

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

.…………….

Soruşturmacı

22

SORUŞTURMA RAPORU

SORUŞTURMAYI AÇAN : Soruşturmayı açan makam.

SORUŞTURMA ONAY TARİH : … makamının … tarih ve …sayılı yazısı.

SORUŞTURMAYA BAŞLAMATARİHİ :

SORUŞTURMAYA BİTİRME TARİHİ :

SORUŞTURULAN :

İlgiliye Ait Kimlik Bilgileri :

Görevi ve Resmi Sıfatı :

Sicil No :

SORUŞTURMA KONUSU : (ilgili)’nin işlediği iddia edilen disiplin soruşturmasının konusu

olan eylemin ayrıntılı açıklaması)

SUÇ TARİHİ :

SORUŞTURMANIN SAFHALARI : (soruşturma süreci, soruşturma kapsamında yapılan işlemler

madde madde yazılır)

DELİLLER : Soruşturma kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler (sanığın

savunması, tanığın ifadesi vb.)

SAVUNMA ÖZET_ :

DELİLLERİN DEGERLENDİRİLMESİ :

KANAAT VE SONUÇ : Soruşturmacı kanaatini belirterek teklifini sunar.

Soruşturmacı

(Tarih,unvan,imza)

23

SORUŞTURMA DOSYASININ İADESİ

…………….… MAKAMI’NA

İlgi : … gün ve … sayılı yazınız.

İlgi yazı ile, ……..(ilgili) hakkında …….(fiil)’ini işlediği iddiası ile, … tarihinde, makamınızca

başlatılan disiplin soruşturmasında soruşturmacı olarak görevlendirilmiş bulunmaktayım. _ilgili hakkında

yapılan disiplin soruşturması neticesinde hazırlanan dosya ve soruşturma raporu ekte sunulmuştur.

Bilgilerinize ve gereğini saygılarımla arz ederim.

…...……….

Soruşturmacı

EK: Soruşturma dosyası (…sayfa)

24

SORUSTURMA DOSYASI DİZİ PUSULASI

1. Disiplin suçu işlendiğini bildiren dilekçe

2. Disiplin amirinin … gün ve … sayılı soruşturma onayı ve sorutturmacı tayin yazısı.

3. Ek süre talep yazısı

4. Disiplin amirinin ek süre talebine ilişkin yazısı

5. Soruşturmacının …. tarihli “ilgili’ye savunma talep yazısı

6. Soruşturmacının ... tarihli “tanık” ifade talep yazısı

7. Soruşturmacının Personel Daire Başkanlığından ... tarihli “Sicil Özeti ve Belge” talep yazısı

8. … tarihli bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin istem yazısı

9. … tarihli, … tarihinde … yerde kesif yapılacağı ve kesif sırasında hazır bulunması istenen

kişilere gönderilen yazı suretleri

10. (ilgili)’nin ... tarihli savunma tutanağı

11. (Tanık)’ın ... tarihli ifade tutanağı

12. Personel Daire Başkanlığı’nın … gün ve … sayılı sicil özeti ekli yazısı

13. Bilirkişi raporu

14. Kesif tutanağı

15. Soruşturma raporu__

 
Adres: Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliği Karatay/KONYA
Telefon: +903323539535   Faks: +903323500526
E-Posta: hukukmusavirligi@selcuk.edu.tr.